Papier akwarelowy – celuloza, mieszanka bawełny czy 100% bawełna?

W akwareli papier jest równie ważny jak farba. To właśnie jego struktura decyduje o tym, jak zachowuje się woda, jak rozprowadza się pigment i czy możliwe są poprawki w trakcie pracy.

W praktyce artyści korzystają z trzech głównych typów papieru akwarelowego:

• papier celulozowy
• papier z mieszanki celulozy i bawełny
• papier wykonany w 100% z włókien bawełnianych

Różnice między nimi wynikają przede wszystkim z rodzaju włókien, ich długości oraz sposobu wiązania w strukturze papieru.

Długość i elastyczność włókien wpływają bezpośrednio na chłonność papieru, czas schnięcia oraz sposób pracy z pigmentem.

Dlaczego skład papieru jest tak ważny w akwareli

Papier akwarelowy musi jednocześnie wchłaniać wodę i utrzymywać ją na powierzchni przez pewien czas. Jeśli woda wnika zbyt szybko, farba przestaje się rozprowadzać. Jeśli papier zbyt długo pozostaje mokry, trudniej kontrolować plamę koloru.

Rodzaj włókien wpływa na:

• tempo wchłaniania wody
• czas pracy mokre-na-mokrym
• możliwość podnoszenia pigmentu
• odporność papieru na wielokrotne warstwy

Im dłuższe i bardziej elastyczne włókna, tym papier lepiej współpracuje z wodą.

Papier akwarelowy z celulozy

Papier celulozowy produkowany jest z włókien drzewnych. Są one stosunkowo krótkie i bardziej sztywne niż włókna bawełny. Z tego powodu papier szybciej wchłania wodę i szybciej wysycha.

Pigment wnika głębiej w strukturę papieru, przez co trudniej go ponownie podnieść lub rozjaśnić.

Cechy papieru celulozowego

• szybkie wchłanianie wody
• krótszy czas pracy mokre-na-mokrym
• ograniczona możliwość korekt
• większa podatność na falowanie

Papier celulozowy sprawdza się szczególnie dobrze przy:

• szkicach akwarelowych
• ćwiczeniach kolorystycznych
• nauce techniki
• ilustracji o mniejszej ilości wody

Dlatego bardzo często stosowany jest w blokach studenckich.

Papier akwarelowy z mieszanki celulozy i bawełny

Papier z dodatkiem bawełny jest rozwiązaniem pośrednim między papierem studenckim a papierem profesjonalnym. Dodatek włókien bawełnianych poprawia elastyczność struktury papieru oraz jego zdolność do pracy z wodą.

Papier celulozowo-bawełniany:

• wolniej chłonie wodę niż papier celulozowy
• pozwala na bardziej płynne przejścia tonalne
• jest bardziej odporny na deformacje
• umożliwia delikatne poprawki

Dla wielu artystów jest to bardzo dobry kompromis między jakością a ceną.

Papier akwarelowy 100% bawełny

Papier wykonany w całości z włókien bawełnianych uznawany jest za standard profesjonalny. Włókna bawełny są znacznie dłuższe i bardziej elastyczne niż włókna celulozowe.

Dzięki temu papier lepiej kontroluje wodę i pozwala dłużej pracować z wilgotną powierzchnią.

Cechy papieru bawełnianego

• dłuższy czas pracy mokre-na-mokrym
• większa kontrola nad rozlewaniem pigmentu
• możliwość podnoszenia pigmentu
• dobra odporność na wielowarstwowe malowanie

Dlatego papier 100% bawełny najczęściej wykorzystywany jest do prac finalnych oraz profesjonalnej ilustracji akwarelowej.

Porównanie papierów akwarelowych

Faktura papieru akwarelowego

Oprócz składu włókien ogromne znaczenie ma faktura powierzchni papieru.

Najczęściej spotykane są trzy typy:

Hot Pressed
papier satynowy o bardzo gładkiej powierzchni. Dobrze sprawdza się przy ilustracji, detalu i pracy tuszem.

Cold Pressed
najbardziej uniwersalna faktura papieru akwarelowego o delikatnej strukturze.

Rough
papier o wyraźnej, ziarnistej powierzchni, który daje bardzo malarski efekt i dobrze zatrzymuje pigment.

Gramatura papieru

Gramatura papieru określa jego odporność na wodę i deformację.

Najczęściej spotykane gramatury papieru akwarelowego to:

200–250 g/m²
300 g/m²
640 g/m²

Najbardziej uniwersalny papier akwarelowy ma gramaturę około 300 g/m².

Jak wybrać papier akwarelowy

Dobór papieru zależy przede wszystkim od techniki pracy oraz ilości wody używanej podczas malowania.

Do nauki akwareli i szkiców

• papier celulozowy
• gramatura około 200–300 g/m²
• faktura cold pressed

Do ćwiczeń i bardziej zaawansowanej pracy

• papier z dodatkiem bawełny
• gramatura około 300 g/m²
• faktura cold pressed lub rough

Do prac finalnych

• papier 100% bawełny
• gramatura 300 g/m² lub wyższa
• faktura dopasowana do stylu pracy

Najlepszym sposobem wyboru papieru jest przetestowanie kilku różnych rodzajów i sprawdzenie, który najlepiej odpowiada Twojej technice malarskiej.

Najczęstsze błędy przy wyborze papieru akwarelowego

Jednym z najczęstszych błędów jest przekonanie, że wszystkie papiery akwarelowe zachowują się tak samo. W praktyce różnice między papierami mogą być bardzo duże.

Najczęstsze błędy początkujących:

• wybór zbyt cienkiego papieru
• używanie papieru rysunkowego zamiast akwarelowego
• brak dopasowania faktury papieru do techniki
• zbyt duża ilość wody na cienkim papierze

Dobry papier znacząco ułatwia kontrolę nad wodą i pigmentem.

Papiery akwarelowe dostępne w naszej ofercie

W naszym sklepie dostępne są papiery akwarelowe przeznaczone zarówno do nauki techniki, jak i bardziej zaawansowanej pracy malarskiej.

Hahnemühle
renomowany producent papierów artystycznych oferujący szeroką gamę papierów akwarelowych o różnych gramaturach i fakturach powierzchni.

Aurora (Kunst & Hobi)
papier akwarelowy przeznaczony do ćwiczeń i nauki techniki akwarelowej.

Papier Artystyczny
polska marka oferująca papiery przeznaczone do technik wodnych oraz ilustracji.

Podsumowanie

Papier celulozowy, papier z dodatkiem bawełny oraz papier 100% bawełny różnią się przede wszystkim sposobem pracy z wodą i pigmentem.

Papier celulozowy sprawdza się przy szkicach i nauce techniki. Papier celulozowo-bawełniany daje większą kontrolę nad farbą i jest dobrym kompromisem jakościowym. Papier wykonany w 100% z bawełny zapewnia największą swobodę pracy i pozwala w pełni wykorzystać możliwości akwareli.

Dobór papieru powinien być dopasowany do stylu pracy artysty, ilości używanej wody oraz oczekiwanego efektu malarskiego.